Ξενοφών Παπαδόπουλος – Η ανάπτυξη του OLPC στη Σμίνθη

Από τον Σεπτέμβριο του 2009, οι μαθητές του ελληνικού γυμνασίου της Σμίνθης χρησιμοποιούν φορητούς υπολογιστές OLPC XO-1 μέσα κι έξω απ’ την τάξη. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζουμε τη μεθοδολογία μας για την ανάπτυξη του OLPC, από τη δημιουργία ενός ανθρώπινου δικτύου δασκάλων, μελών της τοπικής κοινωνίας, κοινωνικών ερευνητών και ειδικών της τεχνολογίας της πληροφορίας μέχρι την απόκτηση των φορητών υπολογιστών, την ανάπτυξη των εφαρμογών και το εκπαιδευτικό περιεχόμενο, καθώς και την τεχνική υποστήριξη του προγράμματος. Παρουσιάζουμε τη χρήση του Ελεύθερου Λογισμικού ως βασικό συστατικό μιας τέτοιας προσέγγισης και δείχνουμε πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ανταποκριθεί τόσο στην τεχνική όσο και στη μη τεχνική πτυχή της εφαρμογής. Τέλος, παρουσιάζουμε τα προγράμματά μας για περαιτέρω ανάπτυξη και τη μελλοντική ανάπτυξη του OLPC.

1. Εισαγωγή

Οι σύγχρονες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις προωθούν τη συνδυασμένη μάθηση, τη συνεργασία και τους πολλαπλούς εκπαιδευτικούς πόρους. Το Ελληνικό Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, σχεδιάζοντας και επιβλέποντας την εκπαιδευτική διαδικασία στα ελληνικά δημόσια σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, υποστηρίζει τη δημιουργία ενός ‘ανοιχτού και ελκυστικού εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, μέσω της εφαρμογής εναλλακτικών παιδαγωγικών προσεγγίσεων και την ανάπτυξη διδακτικών πρακτικών βασισμένων στην επικοινωνία (προσέγγιση επικεντρωμένη στον μαθητή, συνεργατική διδασκαλία).[1] Επιπλέον, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο διακρίνει την έννοια των εκπαιδευτικών εννοιών από εκείνη του περιεχομένου του βιβλίου, ζητώντας από τους δασκάλους να αποδίδουν τις πρώτες με οποιοδήποτε αναγκαίο μέσο, χρησιμοποιώντας το επίσημο βιβλίο ως αναφορά. Ωστόσο, σε πολλά ελληνικά σχολεία επικρατεί ακόμη η παραδοσιακή προσέγγιση- αποκλειστική χρήση του επίσημου βιβλίου, που απαγγέλλεται από τον δάσκαλο. Οι ειδικές συνθήκες στο γυμνάσιο της Σμίνθης αναδεικνύουν τα μειονεκτήματα αυτής της προσέγγισης και προσφέρουν γόνιμο έδαφος για την υιοθέτηση νέων μεθόδων διδασκαλίας.

Στο γυμνάσιο της Σμίνθης, στην απομακρυσμένη, ορεινή περιοχή της Ξάνθης, στην Ελλάδα, είναι γραμμένοι περίπου 140 μαθητές, αλλά η συμμετοχή ποικίλει ανάλογα με το χρόνο. Τα μαθήματα γίνονται αποκλειστικά στα ελληνικά. Όλοι οι μαθητές είναι, ωστόσο, μέλη της μουσουλμανικής κοινότητας που ζει στην Ελλάδα, η μητρική γλώσσα τους είναι είτε η πομακική είτε η τουρκική (ή ένα μίγμα των δυο) και έχουν αποφοιτήσει από δημοτικά σχολεία όπου τα μαθήματα διδάσκονται στην τουρκική και την ελληνική γλώσσα. Κατά συνέπεια, γνωρίζουν ελάχιστα την ελληνική γλώσσα. Το φράγμα της γλώσσας και μόνο θέτει μεγάλα εμπόδια στην εκπαίδευση των μαθητών.

Το 2008, δυο δάσκαλοι μέσης εκπαίδευσης, η Διονυσία Ψυχογιού και ο Βασίλης Ρήγας, αναζήτησαν εναλλακτικές διδακτικές προσεγγίσεις, προκειμένου να υπερβούν το φράγμα της γλώσσας. Τα αντικείμενα διδασκαλίας τους, μαθηματικά και προγραμματισμός ηλεκτρονικών υπολογιστών, αντίστοιχα, έμοιαζαν να προσφέρονται, καθώς βασίζονται σε έννοιες, αφηρημένα σχήματα και συμβολισμούς που δεν εξαρτώνται τόσο από την κατανόηση της προφορικής ή γραπτής γλώσσας. Είχαν ήδη επιχειρήσει συνεργατικές προσεγγίσεις μάθησης, όταν συνάντησαν τον Θανάση Πρίφτη και τον Παύλο Χατζόπουλο που επιμελούνται του ηλεκτρονικού περιοδικού Re-public, οι οποίοι τους πρότειναν να εξερευνήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει η πρωτοβουλία One Laptop Per Child ( OLPC- ‘Ένας φορητός υπολογιστής για κάθε παιδί’)

2. Η πρωτοβουλία OLPC- ‘ ένας φορητός υπολογιστής για κάθε παιδί’

2.1. Γενικά

Αποστολή της οργάνωσης OLPC είναι ‘να δημιουργήσει εκπαιδευτικές ευκαιρίες για τα φτωχότερα παιδιά στον κόσμο, δίνοντας σε κάθε παιδί έναν χαμηλού κόστους, χαμηλής ισχύος, συνδεδεμένο μικροϋπολογιστή, με περιεχόμενο και λογισμικό σχεδιασμένο για συνεργατική, ευχάριστη, αυτεξούσια μάθηση’. Δίνει έμφαση στην κατασκευή και ανάπτυξη του φορητού υπολογιστή ΧΟ1, ενός οικονομικού υπολογιστή – σημειωματάριου που επρόκειτο αρχικά να διανεμηθεί σε παιδιά στις αναπτυσσόμενες χώρες ανά τον κόσμο, για να τους προσφέρει πρόσβαση στη γνώση και ευκαιρίες για ‘να εξερευνήσουν, να πειραματιστούν και να εκφραστούν’.[2] Είναι εφοδιασμένος με μια εκδοχή του λειτουργικού συστήματος Fedora GNU/Linux , GUI και μια σειρά εφαρμογών που ονομάζεται Sugar και έχει σκοπό να βοηθήσει τα μικρά παιδιά να συνεργαστούν.

Το πρόγραμμα OLPC εμπεριέχει πολλές οργανωτικές και τεχνολογικές αποφάσεις. Μπορούμε να τις συνοψίσουμε ως εξής:

- Καινοτόμο, παγκόσμια συμβατό, φιλικό προς τα παιδιά ηλεκτρομηχανολογικό μέρος

- Εκπαιδευτικό λειτουργικό σύστημα ελεύθερου/ανοιχτού κώδικα και εφαρμογές που επηρεάζονται από το κίνημα των κατασκευαστών και άλλες μαθησιακές θεωρίες

- Σχέδιο ανάπτυξης εστιασμένο στις αποφάσεις και τη χρηματοδότηση της κεντρικής κυβέρνησης

- Μια θεωρία ανάπτυξης του τρίτου κόσμου βασισμένη στην εκπαίδευση ως αντίδοτο στη φτώχια

Υπάρχει μια καλά τεκμηριωμένη κριτική για όλα αυτά τα θέματα και πολλά ακόμη.[3] Μια σύντομη παράθεση:

- Οι αναπτυσσόμενες χώρες έχουν διαφορετικές βασικές προτεραιότητες (καθαρό νερό, καλύτερη διατροφή, υποδομές, ανάγκη για δασκάλους, σχολεία και άλλα). Το πρόγραμμα OLPC εκμεταλλεύεται τους πόρους τους χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις τοπικές ανάγκες, τα δίκτυα και τις πρακτικές.

- Περίπου 800.000 ΧΟ1 έχουν διοχετευθεί σε διάφορες αναπτυσσόμενες χώρες, υπάρχει ευρύτερη συναίνεση ότι οι μικρότερες παραγγελίες είναι δύσκολο να αποδοθούν και γι’ αυτό δεν ενθαρρύνονται ή δεν προγραμματίζονται.

- Η συμμετοχή των τοπικών δασκάλων στην ανάπτυξη των προγραμμάτων είναι χαμηλή, η εκστρατεία για τις ευρύτερες εκπαιδευτικές αλλαγές που απαιτούνται για την εφαρμογή των μαθησιακών και τεχνολογικών καινοτομιών του OLPC στα σχολεία είναι ασήμαντη.

Το πρόγραμμα OLPC δεν έφερε το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα σε σχέση με το υποσχόμενο εργαλείο Ελεύθερου Λογισμικού / Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα και κλήθηκε η Microsoft να εγκαταστήσει μια παλιά εκδοχή Windows XP στους φορητούς υπολογιστές.

2.2. Η περίπτωση της Ελλάδας

Στην Ελλάδα, όπως και αλλού, μια ομάδα δασκάλων, ακαδημαϊκών και ειδικών στον ανοιχτό κώδικα ανέλαβε πρωτοβουλία για να προωθήσει την υιοθέτηση του OLPC στην ελληνική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η πρωτοβουλία, που προωθούσε τη χρήση των εργαλείων OLPC, οργάνωσε φροντιστηριακά μαθήματα για την ανάπτυξη των εκπαιδευτικών εφαρμογών σε αυτή την πλατφόρμα. Επιπλέον, άρχισε να αναπτύσσει εκπαιδευτικό περιεχόμενο βασισμένο σε έννοιες που περιλαμβάνονται στα σχολικά βιβλία, συμπεριλαμβανομένου ενός υλικού για την αστρονομία, τη φυσική και τα μαθηματικά.[4]

Το πρωτότυπο μοντέλο ανάπτυξης βασιζόταν, σύμφωνα με τον OLPC, σε παραγγελίες μεγάλης κλίμακας από την κεντρική κυβέρνηση και διανομή στους μαθητές από το υπουργείο Παιδείας. Επειδή αυτό δεν έγινε, η ομάδα μας επιχείρησε να εκμεταλλευθεί αυτό που θεώρησε ως κληρονομιά του προγράμματος OLPC:

- Μια φρέσκια, καλύτερα τεκμηριωμένη, συζήτηση βασισμένη στην πρωτοβουλία για νέες εκπαιδευτικές πρακτικές, που πηγάζουν από μια αυξημένη ανάγκη για νέα παραδείγματα μάθησης.

- Μια καλύτερη, πιο προσιτή, τεχνολογία που οικοδομείται με βάση τις αρχές και τα εργαλεία ΕΛ/ΛΑΚ, δημιουργώντας μια νέα αγορά εκπαιδευτικών εφαρμογών.

- Μια αντίληψη εστιασμένη σε τοπικούς παίκτες που παρέχουν κίνητρα, πάνω στην οποία αξίζει να οικοδομήσουν οι τοπικές κοινότητες.

Με βάση τα παραπάνω, η ομάδα του Re-public αναζήτησε ένα εναλλακτικό μοντέλο που δεν θα εξαρτιόταν από την κεντρική κυβέρνηση, αλλά από τοπικές κοινότητες που βρίσκονται αντιμέτωπες με τις δικές τους, εξειδικευμένες ανάγκες. Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών, η ομάδα, σε συνεργασία με την Ένωση Αφρικανών Γυναικών, είχε οργανώσει στο παρελθόν μια βραδιά ‘παιχνιδιού και πειραματισμών’ με το OLPC, με στόχο την υποστήριξη της ελεύθερης διανομής φορητών υπολογιστών ΧΟ-1σε παιδιά μεταναστών και είχε απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα στην κοινότητα για συνεργασία σε προγράμματα που σχετίζονται με το OLPC. Η περίπτωση του OLPC στο γυμνάσιο της Σμίνθης προέκυψε ως αποτέλεσμα αυτών των δράσεων.

3. Η ανάπτυξη του OLPC στη Σμίνθη

Το πρόγραμμα στοχεύει στη χορήγηση φορητών υπολογιστών στους μαθητές της τρίτης τάξης του γυμνασίου της Σμίνθης, μαζί με μια σειρά εφαρμογών (‘ δραστηριότητες’ είναι ο όρος που χρησιμοποιεί το OLPC για να τονίσει τη διαδραστική και εκπαιδευτική φύση τους), μεταφρασμένων πλήρως στα ελληνικά. Οι φορητοί υπολογιστές θα ανήκουν στο σχολείο, αλλά οι μαθητές θα μπορούν να τους κρατήσουν, μέσα κι έξω απ’ την τάξη, για έναν ολόκληρο χρόνο και μετά να τους επιστρέψουν στο σχολείο.

Το πρόγραμμα δεν έχει σκοπό να χρησιμοποιήσει τους φορητούς υπολογιστές για να παρέχουν το επίσημο εκπαιδευτικό υλικό που διανέμεται ήδη στην τάξη- δεν έχει σκοπό, δηλαδή, να χρησιμοποιηθούν ως ηλεκτρονικά βιβλία ανάγνωσης των επίσημων σχολικών βιβλίων ή ως πλατφόρμα για το υπάρχον εκπαιδευτικό λογισμικό. Μολονότι και τα δυο είναι πιθανά, ο κύριος στόχος του προγράμματος είναι να δώσει στους δάσκαλους και τους μαθητές μια πλατφόρμα για να αναπτύξουν τις δικές τους δραστηριότητες, εφόσον μπορούν να τις ταιριάξουν. Το πρόγραμμα έχει, επίσης, ως στόχο να βοηθήσει τους δάσκαλους να αναπτύξουν νέο περιεχόμενο, βασισμένο στις αποκλειστικές ανάγκες της τάξης και να το δώσουν στους μαθητές με τον τρόπο που θεωρούν κατάλληλο. Πρέπει να σημειώσουμε ότι, ανεξάρτητα από την ανάγκη μετάφρασης όλων των εφαρμογών στα ελληνικά, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές Sugar HCI η διασυνδετική διάταξη των περισσότερων δραστηριοτήτων βασίζεται σε εικόνες και διαδραστικά γραφιστικά στοιχεία, μειώνοντας έτσι τις επιδράσεις του φράγματος της γλώσσας.

Το πρόγραμμα βασίζεται στη δημιουργία ενός ανθρώπινου δικτύου με ευρύ και ανάμικτο υπόβαθρο, επικεντρωμένο στην τοπική σχολική κοινότητα. Οι συμμετέχοντες στο δίκτυο διαθέτουν τις δικές τους ειδικές δεξιότητες στο πρόγραμμα- η επικοινωνία, ο συντονισμός και η συνεργασία ανάμεσα στα μέλη της ομάδας είναι βασικά. Επιπλέον, ένας μείζων στόχος του προγράμματος είναι η επικοινωνία και παράδοση των αποτελεσμάτων του σε έναν ευρύτερο κύκλο ερευνητών, δασκάλων και επαγγελματιών της τεχνολογίας της πληροφορίας, που δεν εμπλέκονται στην περίπτωση της Σμίνθης, επιχειρώντας έτσι μια επέκταση του ανθρώπινου δικτύου του, την ανακάλυψη συνεργιών και συνδέσμων με άλλες κοινότητες.

3.1 Οδικός χάρτης

Ο ακόλουθος οδικός χάρτης σκιαγραφεί την, μέχρι στιγμής, ιστορία του προγράμματος και τονίζει τη δημιουργία και ανάπτυξη του ανθρώπινου δικτύου ως κεντρικό συντελεστή του προγράμματος:

Εικόνα 1- Οδικός χάρτης της ανάπτυξης του OLPC στη Σμίνθη

- Οι τοπικοί δάσκαλοι συναντούν την ομάδα του Re-public και συζητούν τις συνθήκες στην αίθουσα του γυμνασίου της Σμίνθης. Η ομάδα του Re-public προτείνει να χρησιμοποιηθεί το OLPC πειραματικά.

- Ο Θεόδωρος Καρούνος, συντονιστής της ελληνικής πρωτοβουλίας OLPC και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Re-public εργάζεται με την ομάδα για να δημοσιοποιήσει την ιδέα της και αναζητά συνδέσμους με κοινότητες και ειδικούς από διάφορα γνωστικά αντικείμενα για την υλοποίηση του προγράμματος. Επιπλέον, εξασφαλίζεται η χρηματοδότηση για την αγορά 30 φορητών υπολογιστών ΧΟ-1, μέρος των οποίων θα δοθούν στο γυμνάσιο της Σμίνθης.

- Η ομάδα του Re-public έρχεται σε επαφή με μέλη του ΕΛΛΑΚ (Ελληνική Κοινότητα Ελεύθερου Λογισμικού / Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα) για να χειριστεί τις τεχνικές πλευρές του προγράμματος, που έχουν να κάνουν με τη διαμόρφωση των φορητών υπολογιστών ΧΟ-1, τη μετάφραση επιλεγμένων δραστηριοτήτων στα ελληνικά και την ανάπτυξη νέων εφαρμογών.

- Το πρόγραμμα παρουσιάζεται σε ένα εργαστήριο του συνεδρίου δημιουργών ΕΛ/ΛΑΚ (http://conf.ellak.gr/2009) στο Εθνικό Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Στο εργαστήριο παρουσιάζονται πολλές δραστηριότητες γύρω από το OLPC στην Ελλάδα. Εκτός από τα κεντρικά μέλη της ομάδας, ανάμεσα στους συμμετέχοντες υπάρχουν καθηγητές γυμνασίου και ανεξάρτητοι προγραμματιστές ανοιχτού κώδικα. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, ένας δάσκαλος δημοτικού ζητά επιπλέον φορητούς υπολογιστές ΧΟ-1 για χρήση στο σχολείο του.

- Οι τοπικοί δάσκαλοι, έχοντας εξερευνήσει τις δυνατότητες των φορητών υπολογιστών ΧΟ-1 και την πλατφόρμα Sugar που διαθέτουν, ζητούν την ανάπτυξη δυο νέων εφαρμογών που θα βοηθήσουν στην εισαγωγή των μαθητών στις έννοιες των πολυώνυμων 1ου και 2ου βαθμού και τις ιδιότητες απλών γεωμετρικών σχημάτων.

- Ο Ξενοφών Παπαδόπουλος, μέλος της ελληνικής κοινότητας ΕΛ/ΛΑΚ, που εργάζεται στο ΤΕΙ της Αθήνας, συμφωνεί να αναπτυχθεί η δραστηριότητα για τα πολυώνυμα στην πλατφόρμα Sugar.

- Ο Arlen Dilsizian, ερευνήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας, αποφασίζει να συμμετάσχει στο πρόγραμμα, να ζήσει στη Σμίνθη για ένα χρόνο και να μελετήσει την επίδραση της ανάπτυξης του OLPC στην τάξη, την ευρύτερη εκπαιδευτική διαδικασία και τη ζωή των μαθητών, γενικότερα, για λογαριασμό της ομάδας του Re-public.

- Η ομάδα του Re-public, σε συνεργασία με το Ελληνικό Δίκτυο Έρευνας και Τεχνολογίας (GR-Net) οργανώνει μια εκδήλωση για τη δοκιμή 30 φορητών υπολογιστών. Στην ίδια εκδήλωση, ένα πρωτότυπο της νέας δραστηριότητας των πολυωνύμων παρουσιάζεται για δημόσια δοκιμή και σχόλια, ενώ καταρτίζεται ένας οδικός χάρτης για την περαιτέρω δράση.

- Η ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ ολοκληρώνει τη μετάφραση Sugar, Etoys και επιλεγμένων δραστηριοτήτων στα ελληνικά. Ένα wiki, που περιγράφει ολόκληρο το πρόγραμμα και την ανάπτυξη της νέας δραστηριότητας δημιουργείται στο http://olpc.gr.wikia.com. Ύστερα από διάφορες βελτιωτικές επαναλήψεις, η δραστηριότητα φορτώνεται στο κεντρικό αρχείο της Sugar και ανακοινώνεται στην κοινότητα, που κάνει προτάσεις για τη βελτίωση και την καλύτερη ενσωμάτωσή της σε ολόκληρο το οικοσύστημα της Sugar.

- Η ομάδα του Re-public οργανώνει την ενσωμάτωση των διαφόρων στοιχείων (φορητοί υπολογιστές, διάταξη, δικτυακή συνδεσιμότητα, μεταφρασμένες και πρόσφατα ανεπτυγμένες δραστηριότητες) και καταρτίζει τα σχέδια ανάπτυξης.

‘Όπως φαίνεται στην Εικόνα 1, ολόκληρο το πρόγραμμα περιστρέφεται γύρω από το τοπικό σχολείο. Ξεκινά από τις ανάγκες των μαθητών, όπως τις αντιλαμβάνονται και τις κατανοούν οι τοπικοί δάσκαλοι. Συντονίζεται από την ομάδα του Re-public, οι τεχνικές πτυχές του εφαρμόζονται από την ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ και αποτιμάται από ανεξάρτητη ερευνήτρια κοινωνικής ανθρωπολογίας, που θα ζήσει και θα εργαστεί με τα παιδιά για όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Κατά συνέπεια, τα αποτελέσματα θα τύχουν επεξεργασίας από τους δάσκαλους και θα δοθούν στην υπόλοιπη ομάδα, που θα παράσχει feedback και τεχνική υποστήριξη σε μια κυκλική, επαναλαμβανόμενη διαδικασία.

3.2. Ο ρόλος του λογισμικού ελεύθερου/ανοιχτού κώδικα

Το λογισμικό ανοιχτού κώδικα αποτελεί κεντρικό συστατικό του προγράμματος σε κάθε βήμα, από τη σύλληψή του μέχρι την εφαρμογή του. Ένας σημαντικός παιδαγωγικός σκοπός του προγράμματος είναι να ενθαρρύνει τα παιδιά του γυμνασίου- και άλλους επαγγελματίες της τεχνολογίας της πληροφορίας, όπως φοιτητές και καθηγητές- να εξερευνήσουν την πλατφόρμα και τις εφαρμογές της και ενδεχομένως να αναπτύξουν το δικό τους περιεχόμενο. Εξαιτίας της ανοιχτής φύσης της πλατφόρμας και όλων των εργαλείων, μπορεί κανείς να εξετάσει τον συγκεκριμένο κώδικα, να διδαχτεί απ’ αυτόν, να τον τροποποιήσει και να τον χρησιμοποιήσει ως βάση για μελλοντική ανάπτυξη, χωρίς να εμποδίζεται από εμπόδια τεχνικής φύσης και θέματα άδειας. Επιπλέον, η βασισμένη στην κοινότητα ανάπτυξη και το υποστηρικτικό μοντέλο που χρησιμοποιείται από το κίνημα ανοιχτού κώδικα καθιστά δυνατή την υλοποίηση του προγράμματος αντλώντας από τους πόρους τοπικών και απομακρυσμένων κοινοτήτων όπως η ελληνική κοινότητα ΕΛ/ΛΑΚ και η κοινότητα ανάπτυξης του Sugar.

4. Συμπέρασμα

Το πρόγραμμα ανάπτυξης του OLPC στη Σμίνθη δεν επιχειρεί να εισαγάγει τεχνολογίες της πληροφορίας ή να μεταβάλει την την εκπαιδευτική προσέγγιση στην ελληνική πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ούτε ενδιαφέρεται για την ψηφιακή απεικόνιση του υπάρχοντος υλικού. Είναι ένα πρόγραμμα που περιστρέφεται γύρω από τους μαθητές και τους τοπικούς δασκάλους, τις αποκλειστικά δικές τους ανάγκες, όπως οι ίδιοι τις αντιλαμβάνονται. Προωθεί και υποστηρίζει τη δημιουργία ad hoc εφαρμογών και περιεχομένου και εποπτεύει ‘την επίδραση του προγράμματος στους δασκάλους και τους μαθητές’ τόσο μέσα όσο κι έξω από την τάξη. Βασίζεται σε ένα νέο μοντέλο δράσης: ένα μοντέλο μικρής ανάπτυξης χαμηλού κόστους, το οποίο υποστηρίζεται από ανεπίσημες κοινότητες που σχηματίζουν ένα ανθρώπινο δίκτυο με ευρύ και ανάμικτο υπόβαθρο πολλαπλών γνωστικών αντικειμένων, επικεντρωμένο σε τοπικούς εκπροσώπους και τελικούς χρήστες για να ανταποκριθεί σε πραγματικές, τοπικές ανάγκες.

5. Μελλοντικά σχέδια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αποτίμηση των επιδράσεων της ανάπτυξης του προγράμματος της Σμίνθης, τόσο μέσα όσο κι έξω από την τάξη, που θα γίνει στη διάρκεια ολόκληρου του χρόνου. Σε τελική ανάλυση, το πρόγραμμα στοχεύει στη δημιουργία διασυνδέσεων που θα έχουν ως αποτέλεσμα μια ενεργή κοινότητα, η οποία θα υποστηρίξει και θα προωθήσει τη χρήση ελεύθερου λογισμικού στην εκπαίδευση.

συγγραφείς: Ξενοφών Παπαδόπουλος, Αθανάσιος Πρίφτης, Παύλος Χατζόπουλος, Θεόδωρος Καρούνος (Ηλεκτρονικό περιοδικό Re-public, Ελληνική κοινότητα λογισμικού ελεύθερου/ανοιχτού κώδικα, ΤΕΙ Αθήνας)


Σημειώσεις

[1] – Σωτήρης Γκλάβας, Ποιότητα εκπαίδευσης και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, http://www.edugate.gr/ek-ty/01-06-09-13, 2009

[2] – One Laptop Per Child Association, One Laptop per Child (OLPC), a low-cost, connected laptop for the world’s children’s education, http://laptop.org/en/vision/index.shtml, 2008

[3] – Lee Felsenstein, Problems with the OLPC approach, http://www.fonly.typepad.com/fonlyblog/2005/11/problems_with_t.html, 2005

[4] – Θεόδωρος Καρούνος, Δικτυακός τόπος του OLPC στο Πανεπιστήμιο Πατρών / ΕΑΙΤΥ, http://www.karounos.gr/blog/?p=32, 2007